เห็นชอบ 3 กลุ่มโรคเข้าลักษณะยกเว้นการตรวจเลือกทหารกองประจำการ และอนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติพระธรรมนูญศาลทหาร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....

คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบร่างกฎกระทรวง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 ตามที่กระทรวงกลาโหม เสนอ ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้ว และให้ดำเนินการต่อไปได้

สาระสำคัญ

ร่างกฎกระทรวง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 ที่กระทรวงกลาโหมเสนอ เป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวง ฉบับที่ 37 (พ.ศ. 2561) ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 โดยแก้ไขเพิ่มเติมหลักเกณฑ์ในการตรวจเลือกทหารกองเกินเข้ารับราชการทหารกองประจําการเพื่อกำหนดเพิ่มลักษณะอาการของโรค จำนวน 3 กลุ่มโรค ได้แก่ 1) กลุ่มโรคตุ่มน้ำพอง 2) โรคลําไส้โป่งพองแต่กำเนิด และ 3) โรคของเอนไซม์บนเม็ดเลือดแดง ผิดปกติ ชนิด G-6-PD (Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase) ที่ทำให้เกิดความไม่สมบูรณ์ในร่างกายของทหารกองเกิ.0นที่จะเข้ารับการตรวจเลือกทหารเข้ากองประจําการ โดยกําหนดให้เป็นคนจําพวกที่ 2 เพื่อให้คณะกรรมการตรวจเลือกทหารกองเกินเข้ารับราชการทหารกองเกินประจำสามารถตรวจวินิจฉัย และกำหนดคนเป็นจําพวกได้ถูกต้องตามที่หลักเกณฑ์กำหนด โดยมีกฎหมายรองรับและกองทัพได้กำลังพลที่สมบูรณ์แข็งแรงเข้าไปปฏิบัติภารกิจด้านความมั่นคง

ปัจจุบัน จากการตรวจเลือกที่ผ่านมาได้ตรวจพบลักษณะอาการของ 3 กลุ่มโรคนี้ ได้แก่ 1) กลุ่มโรคตุ่มน้ำพอง 2) โรคลําไส้โป่งพองแต่กำเนิด และ 3) โรคของเอนไซม์บนเม็ดเลือดแดงผิดปกติชนิด G-6-PD) ซึ่งปรากฏตามร่างกายหรือภายในร่างกายของบุคคลที่เป็นโรค และยังคงแสดงอาการของโรคทางร่างกาย เห็นได้ชัดว่า ไม่สมบูรณ์ดีเหมือน คนจําพวกที่ 1 (คนซึ่งมีร่างกายสมบูรณ์ดีไม่มีอวัยวะพิการ หรือผิดส่วนแต่อย่างใด) แต่ไม่ถึงกับทุพพลภาพ ซึ่งเป็นลักษณะอาการโรคของคนจําพวกที่ 2 แต่ปัจจุบันยังกำหนดให้เป็นคนจําพวกที่ 1 ต้องเข้ารับราชการทหารกองประจําการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเห็นชอบหลักการของร่างกฎกระทรวงนี้แล้ว

ดังนั้น กระทรวงกลาโหม จึงเห็นสมควรกำหนดให้คนที่มีอาการ 3 กลุ่มโรคดังกล่าว เป็นคนจำพวกที่ 2 ไม่ต้องเข้ารับราชการทหารกองประจำการในกรณีที่มีคนจำพวกที่ 1 มีจำนวนเพียงพอกับยอดความต้องการทหารกองประจำการ เพื่อให้การตรวจเลือกเป็นไปด้วยความเรียบร้อย คณะกรรมการตรวจเลือกสามารถกำหนดคนเป็นจำพวกได้อย่างถูกต้อง และกองทัพได้กำลังพลที่ร่างกายสมบูรณ์ แข็งแรง เข้าไปปฏิบัติหน้าที่ในภารกิจด้านความมั่นคง

ครม. อนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติพระธรรมนูญศาลทหาร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....

คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติพระธรรมนูญศาลทหาร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ตามที่กระทรวงกลาโหม เสนอ

สาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติ

1. ปัจจุบันกองทัพบกได้มีการกำหนดหน้าที่และเขตพื้นที่ของมณฑลทหารบกขึ้นใหม่ตามกฎกระทรวงกำหนดหน้าที่และเขตพื้นที่ของมณฑลทหารบก พ.ศ. 2558 โดยได้ยกเลิกจังหวัดทหารบกทุกแห่งและกำหนดมณฑลทหารบก เป็นหน่วยทหารอยู่ในการปกครองบังคับบัญชาของกองทัพภาคเพิ่มขึ้น และต่อมาได้มีการตราพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตอำนาจศาลมณฑลทหาร พ.ศ. 2558 ขึ้นมา เพื่อยกเลิกเขตอำนาจศาลจังหวัดทหารบก และกำหนดเขตอำนาจศาลมณฑลทหารบกเสียใหม่ โดยให้ศาลมณฑลทหารบกมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอยู่ในอำนาจศาลจังหวัดทหารบก เพื่อให้สอดคล้องกับการกำหนดหน้าที่และเขตพื้นที่ของมณฑลทหารบกที่เปลี่ยนแปลงไปตามกฎกระทรวงดังกล่าว ซึ่งส่งผลให้ศาลจังหวัดทหารที่เป็นศาลทหารชั้นต้น เป็นอันยกเลิกไปทั้งหมด ศาลทหารชั้นต้นที่พิจารณาคดีได้ในปัจจุบันจึงมีเพียงศาลมณฑลทหาร ศาลทหารกรุงเทพ และศาลประจำหน่วยทหาร ((เดิม) ศาลจังหวัดทหาร มีเขตอำนาจศาลในคดีที่จำเลยมียศทหารชั้นประทวน ศาลมณฑลทหาร มีเขตอำนาจคดีที่จำเลยมียศทหารชั้นประทวนและชั้นสัญญาบัตร (ยกเว้นชั้นนายพล) ส่วนศาลทหารกรุงเทพ มีเขตอำนาจคดีที่จำเลยมียศทหารทุกชั้นยศ)

2. กระทรวงกลาโหม จึงได้ยกร่างพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ขึ้น เป็นการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 เสียใหม่ เพื่อให้สอดคล้องกับพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตอำนาจศาลมณฑลทหารฯ ซึ่งเดิมพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 บัญญัติให้ศาลทหารในเวลาปกติ อัยการทหารหรือผู้เสียหายที่เป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลเท่านั้น (เช่น นายทหาร นักเรียนเตรียมทหาร พลเรือนที่สังกัดอยู่ในราชการทหาร) ที่มีสิทธิฟ้องคดีอาญาต่อศาลทหาร แต่ผู้เสียหายซึ่งเป็นบุคคลที่ไม่อยู่ในอำนาจของศาลทหารนั้นไม่มีสิทธิฟ้องคดีอาญาต่อศาลทหารได้ด้วยตนเอง และกรณีศาลทหารในเวลาไม่ปกติหรือศาลอาญาศึก อัยการทหารเท่านั้นที่มีสิทธิฟ้องคดีอาญาต่อศาลทหารและในกรณีการอุทธรณ์คำพิพากษาหรือคำสั่ง

ในคดีอาญาของศาลทหารในเวลาไม่ปกติและศาลอาญาศึกไม่ว่ากรณีใด ห้ามอุทธรณ์คำพิพากษาหรือคำสั่งทั้งสิ้น

ซึ่ง กระทรวงกลาโหม พิจารณาแล้วเห็นว่า เพื่อเป็นการคุ้มครองสิทธิของประชาชนในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้ด้วยตนเองและสิทธิในการได้รับการพิจารณาทบทวนคำพิพากษาโดยศาลที่สูงกว่า จึงเห็นควรแก้ไขเพิ่มเติมโดยให้ผู้เสียหายซึ่งมิใช่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารสามารถใช้สิทธิในการดำเนินคดีอาญาในศาลทหารได้ด้วยตนเองไม่ว่าจะเป็นกรณีศาลทหารในเวลาปกติและในเวลาไม่ปกติ เว้นแต่ในกรณีศาลอาญาศึกจะเป็นอัยการทหารเท่านั้นที่มีสิทธิฟ้องคดีอาญาต่อศาลได้ รวมทั้งแก้ไขเพิ่มเติมการให้อุทธรณ์คำพิพากษา หรือคำสั่งในคดีอาญาของศาลทหารในเวลาไม่ปกติเฉพาะกรณีที่มีการประกาศใช้กฎอัยการศึกซึ่งไม่อยู่ในเวลาที่มีการรบหรือสถานะสงคราม ทั้งนี้ เพื่อคุ้มครองสิทธิของประชาชนในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมให้สอดคล้องกับข้อบทที่ 14 แห่งกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (บุคคลทั้งปวงย่อมเสมอกันในการพิจารณาของศาลและคณะตุลาการ ในการพิจารณาคดีอาญา)

3. ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวมีสาระสำคัญ ดังนี้

3.1 กำหนดให้ยกเลิกศาลจังหวัดทหาร (เพื่อให้สอดคล้องกับการกำหนดเขตอำนาจศาลมณฑลทหารบก ขึ้นใหม่และยกเลิกเขตอำนาจศาลจังหวัดทหารทุกแห่งตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตอำนาจศาลมณฑลทหารฯ)

3.2 กำหนดให้ผู้เสียหายซึ่งมิใช่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร มีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาในศาลทหารได้ (เดิม ศาลทหารในเวลาปกติอัยการทหาร หรือผู้เสียหายที่เป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลเท่านั้นที่มีสิทธิฟ้องคดีอาญาต่อศาลทหาร แต่ผู้เสียหายซึ่งเป็นบุคคลที่ไม่อยู่ในอำนาจของศาลทหารไม่มีสิทธิฟ้องคดีอาญาต่อศาลทหารด้วยตนเอง และกรณีศาลทหารในเวลาไม่ปกติหรือศาลอาญาศึก อัยการทหารเท่านั้นที่มีสิทธิฟ้องคดีอาญาต่อศาลทหาร)

3.3 กำหนดให้สามารถอุทธรณ์คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหาร ในเวลาไม่ปกติกรณีที่มีการประกาศใช้กฎอัยการศึกซึ่งไม่อยู่ในเวลาที่มีการรบหรือสถานะสงคราม โดยตรงต่อศาลทหารสูงสุดได้ (เดิม คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเวลาไม่ปกติและศาลอาญาศึกไม่ว่ากรณีใด ห้ามไม่ให้อุทธรณ์หรือฎีกา คำพิพากษาหรือคำสั่ง)

ทั้งนี้ การแก้ไขเพิ่มเติมดังกล่าว ส่งผลให้ประชาชนได้รับการคุ้มครองสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมซึ่งสอดคล้องกับข้อบทที่ 14 แห่งกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง